انتشار جدیدترین نظرسنجیها در سرزمینهای اشغالی اسرائیل نشان از تحول چشمگیر در فضای سیاسی این رژیم دارد؛ جایی که یک ژنرال بازنشسته به نام «گادی آیزنکوت» با حزب تازهتأسیس «یاشار»، به عنوان جدیترین رقیب بنیامین نتانیاهو ظهور کرده است. تحلیلها حاکی از آن است که ترکیب «سابقه نظامی» و «شخصیت ناشناخته» او، در کنار نارضایتی گسترده از نتایج جنگهای اخیر و توافق جنجالی آمریکا و ایران، موجی از تمایل به تغییر در میان رأیدهندگان اسرائیلی ایجاد کرده است.
ایرانویو24- جهان
نزدیک به چهار ماه مانده به انتخابات پارلمانی اسرائیل (که حداکثر تا اواخر اکتبر برگزار میشود)، گادی آیزنکوت، رئیسسابق ستاد کل ارتش رژیم اسرائیل، به عنوان جدیترین رقیب نتانیاهو مطرح شده است. حزب جدید او به نام «یاشار» (به معنای «راست» یا «صادق»)، که کمتر از یک سال پیش تأسیس شده، در نظرسنجیها رشد چشمگیری داشته و اکنون با ۲۱ کرسی، تنها دو کرسی از حزب لیکود (۲۳ کرسی) عقبتر است و از ائتلاف بنت-لاپید (۱۸ کرسی) پیشی گرفته است. این در حالی است که اسرائیلیها در واکنش به پرسشی درباره صلاحیت برای نخستوزیری، ۳۸٪ آیزنکوت را مناسبتر از نتانیاهو با ۳۶٪ دانستهاند.
نظرسنجی مؤسسه لازار که به سفارش روزنامه «معاریو» انجام شده، نشان میدهد که اگر انتخابات امروز برگزار شود، حزب «لیکود» بهعنوان بزرگترین حزب، ۲۳ کرسی و حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت، ۲۱ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را از آن خود میکنند . با این حال، نظرسنجی دیگر شبکه «کان» حاکی از تداوم سقوط محبوبیت نتانیاهو و همترازشدن دو حزب در ۲۱ کرسی است .
در مجموع، بلوک اپوزیسیون صهیونیست (به استثنای احزاب عرب) با ۶۱ کرسی، به اکثریت لازم برای تشکیل دولت دست خواهد یافت، در حالی که بلوک حامی نتانیاهو تنها ۴۹ کرسی به دست میآورد . این در حالی است که فقط چند ماه قبل، حزب «یاشار» در نظرسنجیها جایگاهی در ارقام تکرقمی داشت.
چرا آیزنکوت؟
تحلیلها حاکی از آن است که دلیل اصلی موفقیت آیزنکوت، نهتنها وعدههای سیاسی، بلکه سبک و سیره کاملاً متضاد او با نتانیاهو است. در شرایطی که نتانیاهو به عنوان یک سیاستمدار کهنهکار، تلاش میکند تصویر «مرد قوی» را با محوریت جنگافروزی حفظ کند، آیزنکوت با چهرهای آرام و متبسم، فرزند مهاجران مراکشی و سابقه فرماندهی در جنگهای میدانی، به نماد «صداقت» و «تغییر» برای صهیونیستها تبدیل شده است .
جالب توجه است که در پرسش از شایستگی برای نخستوزیری، ۳۸ درصد رأیدهندگان آیزنکوت را مناسبتر از نتانیاهو (۳۶ درصد) دانستهاند. با این حال، در نظرسنجی دیگر، ۴۱ درصد نتانیاهو را بر آیزنکوت (۳۳ درصد) ترجیح دادهاند که نشان از شکاف عمیق در افکار عمومی دارد.
نقش تعیینکننده توافق ایران و آمریکا؟
رسانههای عبری در تحلیل تغییر نگاه صهیونیستها به انتخابات، از توافق ایران و آمریکا به عنوان عاملی تعیین کننده یاد میکنند. نظرسنجی شبکه «کان» نشان میدهد که ۵۵ درصد از اسرائیلیها با این توافق مخالف هستند و ۷۰ درصد هنوز ایران را تهدیدی برای امنیت خود میدانند. این نارضایتی، مستقیماً به کاهش محبوبیت نتانیاهو انجامیده؛ چراکه استراتژی او بر جنگافروزی بهعنوان ابزاری برای حفظ ائتلاف راستگرا بنا شده بود. از زمان آغاز جنگ با ایران، حزب لیکود ۷ کرسی از دست داده و امید حزب «باهم» به رهبری بنت و لاپید نیز ۱۱ کرسی کاهش یافته است.
نقش تنش در روابط تلآویو و واشنگتن؟
رسانههای عبری از نیاز به تغییر در روابط اسرائیل و آمریکا نیز به عنوان یک عامل احساس تغییر در سرزمینهای اشغالی یاد میکنند. این گزارشها مدعی هستند که دولت ترامپ که به دلیل اختلافات عمیق با سیاستهای نتانیاهو، بهویژه در مورد لبنان، با وی دچار تنش شده، بهطور غیررسمی با رهبران اپوزیسیون (آیزنکوت و بنت) در تماس است و خود را برای تغییر احتمالی کابینه اسرائیل آماده میکند.
گفتنی است که در واکنش به انتقادات تند مقامات کابینه نتانیاهو به توافق تهران و واشنگتن، معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، با لحنی تند به آنها هشدار داده و گفته است: «دونالد ترامپ تنها رئیسدولتی در کل جهان است که با اسرائیل همدردی میکند… اگر من در کابینه اسرائیل بودم، به تنها متحد قدرتمندم در کل جهان حمله نمیکردم.» ونس همچنین تأکید کرد که دو سوم سلاحهای دفاعی اسرائیل با پول مالیاتدهندگان آمریکایی ساخته شده است.
پیشبینیها چه میگویند؟
برخی معتقدند انتخابات آتی اسرائیل به استیضاح سیاسی نتانیاهو تبدیل خواهد شد. ظهور آیزنکوت، نه بهعنوان یک گزینه میانهرو، بلکه بهعنوان نماد «تغییر» در برابر «سیاستمدار جنگزده»، با حمایت ضمنی واشنگتن، میتواند پایانبخش دوران طولانی نخستوزیری نتانیاهو باشد. با این حال، کارشناسان معتقدند که حتی با پیروزی اپوزیسیون، تشکیل یک ائتلاف پایدار و تغییر رویکرد امنیتی اسرائیل (بهویژه در قبال ایران و لبنان) بزرگترین چالش پیشروی دولت جدید خواهد بود.
