در فاصله کوتاهی پس از دیدار رؤسای موساد و سیا در واشنگتن، انتشار مجموعهای از گزارشهای امنیتی درباره ایران در رسانههای آمریکایی، از نیویورکتایمز تا سیانان، توجهبرانگیز شده است؛ گزارشهایی که با پیوندزدن زیرساختهای آبی ایران به تأسیسات موشکی و طرح ادعای احتمال استفاده از بمب کثیف در خاک آمریکا، تصویری تازه از ایران بهعنوان تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی و داخلی ایالات متحده ترسیم میکنند.
ایرانویو24- دفاعی و امنیتی
در فاصله کوتاهی پس از سفر رومن گافمن، رئیس موساد، به واشنگتن و دیدار او با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، موج تازهای از گزارشها و ادعاهای امنیتی علیه ایران در رسانههای آمریکایی و اسرائیلی شکل گرفته است؛ گزارشهایی که از طرح اتهام درباره استفاده نظامی از زیرساختهای آبی ایران تا ادعای برنامهریزی تهران برای انجام حمله با بمب کثیف در خاک آمریکا را دربرمیگیرد.
نخستین محور این فضاسازی، گزارشی است که روزنامه نیویورکتایمز در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد. این روزنامه با استناد به اظهارات شماری از کارشناسان حوزه آب و مسائل نظامی با محوریت روایت دنی سیترینوویچ، رییس پیشین بخش ایران در اطلاعات دفاعی ارتش اسرائیل مدعی شد که بخشی از سدها و طرحهای انتقال آب ایران ممکن است با هدف تأمین آب و برق تأسیسات زیرزمینی موشکی احداث شده باشند.
در این گزارش، به وجود دستکم ۵۳۳ سد در ایران و همپوشانی جغرافیایی برخی از آنها با مناطقی که در حملات نظامی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفتهاند، استناد شده است. با این حال، نکته مهم آن است که خود گزارش نیز اذعان میکند شواهد قطعی برای اثبات نظامیبودن اهداف احداث این زیرساختها وجود ندارد و سدهای آب در ایران کارکردهای ضروری همچون تأمین آب شرب، کشاورزی و تولید برق دارند.
اما اهمیت سیاسی این روایت در آن است که با طرح احتمال استفاده نظامی از زیرساختهای آبی، مرز میان تأسیسات غیرنظامی و اهداف نظامی را در افکار عمومی مخدوش میکند؛ موضوعی که میتواند در آینده برای توجیه حمله به زیرساختهای حیاتی ایران مورد بهرهبرداری تبلیغاتی قرار گیرد.
در این گزارش همچنین ادعا شده که اطلاعاتی درباره احتمال مخفیسازی مواد مورد نیاز برای ساخت چنین بمبهایی در خاک آمریکا به دست آمده است. با این حال، سیانان به نقل از منابع خود تأکید کرده که مقامهای اطلاعاتی درباره اعتبار این اطلاعات اختلافنظر دارند و نشانهای از قریبالوقوعبودن چنین حملهای وجود ندارد.
نکته قابل توجه اینکه سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرده است که در حال حاضر تهدید معتبر و مشخصی علیه خاک آمریکا وجود ندارد، با این حال روایت گزارش ارعاب افکار عمومی آمریکا با ادعای تهدید ایران است؛ افکار عمومی که اخیرا در انتخابات میان دوره ای کنگره قاطعانه علیه جنگ رای دادند.
تحلیل؛ ساخت یک زنجیره تهدید
کنار هم قرار دادن این گزارشها بلافاصله پس از سفر رئیس موساد به واشنگتن، چند نکته قابل تأمل را آشکار میکند:
۱. تغییر ماهیت تصویرسازی از تهدید ایران: در روایت جدید، ایران صرفاً بهعنوان کشوری دارای توان موشکی یا هستهای معرفی نمیشود؛ بلکه تلاش میشود تصویری از یک تهدید چندوجهی ارائه شود که زیرساختهای غیرنظامی آن نیز ممکن است پوششی برای فعالیت نظامی باشند و حتی قادر به انجام عملیات تروریستی در خاک آمریکا باشد.
۲. ایجاد زمینه برای مشروعیتبخشی به حملات احتمالی: طرح موضوع استفاده نظامی از سدها و تأسیسات انتقال آب میتواند به عادیسازی نگاه نظامی به زیرساختهای حیاتی ایران کمک کند. همزمان، انتشار ادعاهای مربوط به بمب کثیف و سلاح شیمیایی، فضای لازم برای معرفی ایران بهعنوان تهدیدی فراتر از مرزهای منطقه را فراهم میکند.
۳. تغییر توجه افکار عمومی: پس از مخالفت افکار عمومی آمریکا با سیاستهای جنگطلبانه جمهوریخواهان و شکست تاریخی این حزب در انتخابات میاندورهای کنگره، به نظر میرسد دولت ترامپ با همکاری دستگاههای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، از جمله سیا و موساد، تلاشهای خود برای ایرانهراسی و فضاسازی امنیتی علیه تهران را تشدید کرده است.
جمعبندی
محتوای خبرسازیهای اخیر نشاندهنده برجستهسازی یک روایت مشترک از سوی جریان حامی جنگ است؛ روایتی که میکوشد ایران را نهتنها بهعنوان یک تهدید نظامی و منطقهای، بلکه بهمثابه تهدیدی مستقیم علیه امنیت داخلی آمریکا و حتی زیرساختهای حیاتی و غیرنظامی این کشور معرفی کند. هدف اصلی این فضاسازی، خنثیسازی چالشی است که بهطور مستمر از سوی افکار عمومی آمریکا مطرح میشود: اینکه جنگ علیه ایران نه در راستای منافع و اولویتهای امنیت ملی آمریکا، بلکه در چارچوب منافع و مطالبات اسرائیل دنبال شده است.
در این چارچوب، یکی از اهداف محوری عملیات رسانهای اخیر، تغییر صورتمسئله در افکار عمومی آمریکا، افزایش هزینه سیاسی مخالفت واشنگتن با گزینه نظامی و فراهمکردن زمینه روانی و سیاسی برای تشدید مجدد تقابل با ایران است.


