سفیر پیشین پاکستان در ایران، با تاکید بر لزوم نگریستن به ادعاهای ترامپ با دیده شک، تصریح کرد که مواضع واشنگتن با رفتارش همخوانی ندارد. او با اشاره به بنبست محاصره دریایی و دیگر چالشهای منطقهای جنگ جاری را عامل تقویت نیاز به «معماری امنیتی جدید» با حضور همه کشورهای مسلمان منطقه در جهت کنترل سرنوشت این منطقه دانست.
ایران ویو۲۴-بینالملل
خبرگزاری ایسنا در گفتوگویی تفصیلی با سفیر پیشین پاکستان در تهران، به بررسی شرایط منطقه پرداخته است.در این گفتگو، آصف درانی با اتخاذ رویکردی واقعگرایانه، ادعاهای ترامپ برای توافق با ایران را فاقد پشتوانه عملی دانست و تأکید کرد که دستیابی به هرگونه توافق، نیازمند تغییر رویکرد عملیاتی آمریکا و تمایل واقعی به تعامل مستقیم با ایران است. او ضمن تبیین نقش میانجیگرانه پاکستان برای کاهش تنشها، چشمانداز آینده منطقه را در گرو شکلگیری یک «معماری امنیتی و اقتصادی بومی» با مشارکت قدرتهای بزرگ منطقه (شامل ایران، پاکستان، ترکیه، عربستان، مصر و کشورهای خلیجفارس) میداند تا از این طریق، امنیت و ثبات منطقه بهجای اتکا به بیگانگان، توسط خود کشورهای ذینفع مدیریت شود. درانی در عین حمایت از حق هستهای صلحآمیز ایران، چین را الگوی موفق همکاری راهبردی خواند، هند را دشمن استراتژیک پاکستان معرفی کرد و در قبال افغانستان، علیرغم رویکرد برادرانه، از کوتاهی طالبان در مهار تروریسم (TTP) که امنیت پاکستان را تهدید میکند، به شدت انتقاد کرد.
آصف درانی معتقد است رئیسجمهور ترامپ برای نهایی کردن یک توافق بسیار مشتاق و عجول به نظر میرسد، اما به نوعی انگار کلمات مناسب را برای بیان و پیشبرد آن پیدا نمیکند. همانطور که شما هم بهدرستی اشاره کردید، این اولین بار نیست که چنین ادعاهایی مطرح میشود. او یک روز موضع تندی میگیرد و روز دیگر لحن ملایمی به خود میگیرد؛ اما در نهایت شما هیچ نتیجه ملموسی را در عمل مشاهده نمیکنید. بنابراین، ما باید منتظر بمانیم و ببینیم چه میشود؛ اما در حال حاضر، هر چه آقای ترامپ میگوید را باید با دیده شک و تردید نگریست و نمیتوان بهراحتی آن را باور کرد.
آصف درانی تاکید کرد که اگر آقای ترامپ خواهان توافق است، باید حاضر به فشردن دست ایران هم باشد. تا آنجا که ما میدانیم و حداقل در پاکستان از آن اطلاع داریم، هنوز مشخص نیست که چه نوع تفاهم یا توافقی حاصل شده است. از طرفی آمریکا نمیتواند به طرفین و کشورهای مربوطه دستور بدهد تا خواستههای او را فوری اجرا کنند.
آصف درانی درباره چالشهایی که پاکستان به عنوان میانجیگر مذاکرات با آن روبرو است توضیح داد: من فکر میکنم مهمترین و اصلیترین چالش این است که دو طرف اصلی ماجرا هنوز فرسنگها از هم فاصله دارند و به یکدیگر نزدیک نشدهاند؛ این ناامیدکنندهترین بخش کار برای یک میانجی است. اما حل این مساله تا حد زیادی به خود طرفها، یعنی ایران و ایالات متحده بستگی دارد که به یک جمعبندی برسند. کاری که پاکستان انجام داده، عمدتاً در قالب انتقال پیامها از ایران به آمریکا و از آمریکا به ایران بوده است.
دلیل این نقشآفرینی هم این است که وقتی به منطقه و فراتر از آن نگاه میکنید، این نوع رابطه پاکستان با ایران است که نشان میدهد ایران به پاکستان اعتماد دارد. از سوی دیگر، ایالات متحده نیز بهویژه پس از جنگ با هند و نقشی که رئیسجمهور ترامپ در میانجیگری بین پاکستان و هند ایفا کرد، موضع متفاوتی دارد و نقش میانجیگرانه او در پاکستان مورد تقدیر قرار گرفته است. از این جهت میتوان گفت که دو کشور نیز رابطهای بر پایه اعتماد (حداقل در این موضوعات) دارند. بنابراین، چالش بسیار بزرگی پیش روی ماست. برای پاکستان، چالش اصلی مساله «صلح» است؛ زیرا ما هرچند مستقیماً در این درگیری دخالتی نداریم، اما به دلیل نوسانات قیمت نفت تحت تأثیر قرار میگیریم. از طرفی ما همسایه دیوار به دیوار ایران هستیم؛ کشوری برادر که نمیخواهیم هیچ آسیبی به آن برسد و خواهان جنگ, مرگ و نابودی نیستیم. این خود یک چالش بزرگ است که پاکستان را وادار میکند تا تمام تلاش خود را برای نزدیک کردن طرفین به میز مذاکره و دستیابی به توافق به کار بندد.
سفیر پیشین پاکستان در واکنش به اینکه آمریکاییها از خواستههای زیادهخواهانه خود کوتاه نیامدهاند تصریح کرد: من از جزئیات دقیق خواستهها مطلع نیستم، اما شیوهای که ایالات متحده این خواستهها را در خصوص مساله هستهای مطرح میکند، به نظرم جای بحث دارد. من فکر میکنم ایران کاملاً این حق را دارد که برای اهداف صلحآمیز به فناوری هستهای دسترسی داشته باشد؛ همانطور که در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) نیز آمده است. من فکر نمیکنم ایالات متحده بتواند NPT را بر اساس خواست و اراده خود تغییر دهد. بنابراین در این زمینه، موضع ایران را قوی میدانم.
وی درباره تاثیر بلندمدت تهاجم آمریکا و محاصره دریایی ایران گفت: این یک مساله دوطرفه است؛ زیرا ایران نیز تنگه هرمز را مسدود کرده و اکنون آمریکاییها هم یک محاصره ایجاد کردهاند. این وضعیت به همه کشورهایی که کالاها و تجارتشان از تنگه هرمز عبور میکند، آسیب میزند.
وی در واکنش به اینکه آیا هرگونه شکست در میانجیگری پاکستان میان ایران و آمریکا روی روابط اسلامآباد با تهران و واشنگتن یا دیگر بازیگران منطقهای تأثیر خواهد گذاشت؟ گفت: فکر نمیکنم. ایران و آمریکا تلاشهای پاکستان را به رسمیت شناختهاند. امیدواریم که این تلاشها ثمربخش باشد، اما شکست بخشی از واقعیت است و ممکن است تلاشهای اسلامآباد با شکست مواجه شود، اما این شکست احتمالی روی روابط پاکستان تأثیری نخواهد گذاشت، چرا که پاکستان عضوی از این درگیری نیست. اما باید امیدوار باشیم که در منطقه صلح برقرار شود.
