دولت لبنان و اسرائیل روز جمعه با میانجیگری ایالات متحده و پس از چندین دور مذاکره غیرمستقیم، سندی را با عنوان «چارچوب همکاری مشترک» امضا کردند؛ توافقی که از سوی طرفهای میانجی بهعنوان گامی برای پایان دادن به ماهها درگیری نظامی در جنوب لبنان معرفی شده است.
با این حال، بسیاری از ناظران سیاسی معتقدند تجربه توافقهای پیشین باعث شده بخش قابل توجهی از جامعه لبنان نسبت به موفقیت این توافق خوشبین نباشد. دو آتشبس قبلی نیز با میانجیگری آمریکا منعقد شده بود، اما اسرائیل با نقض مکرر مفاد آن موجب واکنش تدافعی حزب الله شد.
ایرانویو24- جهان
تنها چند ساعت پس از امضای سومین توافق آتشبس میان لبنان و اسرائیل طی دو سال گذشته، همزمان، اظهارات بنیامین نتانیاهو درباره مشروط شدن خروج نیروهای اسرائیلی به خلع سلاح حزبالله و برگزاری تجمعات اعتراضی در بیروت، چشمانداز اجرای این توافق را با ابهامهای جدی مواجه کرده است.
ایهاب حماده، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، با استناد به تجربه دو آتشبس پیشین و تداوم حملات اسرائیل پس از آن توافقها، اجرای توافق جدید را «غیرممکن» توصیف کرد.
شرط جدید نتانیاهو؛ گره اصلی اجرای توافق
در حالی که متن توافق واشنگتن میان لبنان و اسرائیل بر توقف درگیریها و ترتیبات امنیتی تأکید دارد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همزمان با اعلام توافق موضعی متفاوت اتخاذ کرد.
او تاکید کرد که عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان منوط به خلع سلاح حزبالله خواهد بود؛ شرطی که در فضای سیاسی لبنان با واکنشهای گستردهای مواجه شده است. منتقدان معتقدند چنین شرطی فراتر از چارچوب توافق اعلامشده بوده و میتواند روند اجرای آن را با بنبست مواجه کند.
نتانیاهو همچنین از ایجاد مناطق موسوم به «آزمایشی امنیتی» در بخشهایی از جنوب لبنان خبر داد؛ موضوعی که از سوی برخی تحلیلگران بهعنوان تلاشی برای حفظ حضور میدانی اسرائیل در مناطق مرزی ارزیابی میشود.
حماده: توافق در خدمت منافع اسرائیل است
ایهاب حماده، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، از نخستین چهرههایی بود که به توافق واکنش نشان داد. او شرط خلع سلاح حزبالله برای عقبنشینی را غیرقابل تحقق دانست و اعلام کرد که مقاومت لبنان تا زمان پایان کامل اشغالگری و آزادسازی اراضی مورد مناقشه، از مواضع خود عقبنشینی نخواهد کرد.
حماده هشدار داد که تلاش برای پیوند زدن مسائل داخلی لبنان با مطالبات امنیتی اسرائیل میتواند زمینهساز افزایش تنشهای سیاسی و اجتماعی در داخل این کشور شود.نماینده حزبالله در ادامه، مشروط شدن عقبنشینی رژیم صهیونیستی به خلع سلاح حزبالله را نشانهای از حرکت دولت لبنان به سمت تنش داخلی دانست.
نماینده حزبالله در پارلمان لبنان گفت که حاکمیت لبنان مسئولیت تلاش حداکثری برای تداوم اشغالگری رژیم صهیونیستی را برعهده گرفته و زمینه را برای ادامه پروژه حذف یکی از مؤلفههای اصلی جامعه لبنان فراهم کرده است.
حماده همچنین اظهار کرد که بند مربوط به عقبنشینی، نخستین بند موردنیاز برای ادامه مذاکرات ایران و آمریکا محسوب میشود و تأکید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی بر عدم عقبنشینی کامل، بهمعنای اخلال در اجرای این بند است؛ موضوعی که میتواند شرایط مربوط به تنگه هرمز را به وضعیت پیشین بازگرداند.
وی تصریح کرد که دولت لبنان توان تحقق مطالبات رژیم صهیونیستی را ندارد و مقاومت نیز بر موضع خود برای مقابله با دشمن تا آزادسازی کامل اراضی پایبند خواهد ماند. حماده در ادامه تاکید کرد که توافق انجامشده در عمل اجرایی نخواهد شد و این توافق در راستای منافع رژیم صهیونیستی است.
مخالفت جریانهای سیاسی و مذهبی
واکنشها به توافق تنها به حزبالله محدود نماند. شماری از شخصیتهای سیاسی و مذهبی لبنان نیز نسبت به پیامدهای آن ابراز نگرانی کردهاند. حسن فضلالله، نماینده فراکسیون وفاداری به مقاومت در پارلمان لبنان، توافق جدید را امتیازی یکطرفه به اسرائیل توصیف کرد و بر حفظ گزینه مقاومت تأکید داشت.
در همین حال، برخی چهرههای مذهبی و سیاسی لبنان نیز نسبت به آنچه «محدود شدن حاکمیت ملی» و «افزایش فشار خارجی بر ساختار سیاسی لبنان» میخوانند، هشدار دادهاند.
اعتراضات خیابانی در بیروت
همزمان با انتشار جزئیات توافق، گروههایی از شهروندان لبنانی در برخی مناطق بیروت و شهرهای جنوبی دست به تجمع اعتراضی زدند. معترضان معتقدند توافق جدید تضمین کافی برای توقف کامل حملات اسرائیل در اختیار لبنان قرار نمیدهد و در مقابل، امتیازهای امنیتی بیشتری به تلآویو میبخشد.
شب گذشته، این تظاهرات در بیروت با دخالت ارتش به تنش کشیده شد و نیروهای ارتش تلاش کردند که به تجمعات پایان دهند. بنا بر گزارشها، ارتش لبنان برای متفرق کردن تظاهرات کنندگان در برخی مناطق بیروت اقدام به شلیک گاز اشک آور کردند.
این اعتراضها نشاندهنده شکاف موجود در فضای سیاسی و اجتماعی لبنان درباره نحوه مدیریت منازعه با اسرائیل و آینده نقش حزبالله در ساختار امنیتی کشور است.
جنگی که هنوز پایان نیافته است
توافق جدید در شرایطی امضا شده که درگیریهای نظامی ماههای گذشته خسارتهای سنگینی بر لبنان وارد کرده است. طبق آمار رسمی منتشرشده از سوی نهادهای دولتی لبنان، هزاران نفر در جریان حملات و درگیریهای اخیر کشته یا زخمی شدهاند و صدها هزار نفر نیز خانههای خود را ترک کردهاند.
با وجود برقراری چندین دوره آتشبس موقت طی ماههای گذشته، ادامه حملات و عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان در مقاطع مختلف ادامه یافته و همین مسئله موجب تردید درباره پایداری توافق تازه شده است.
چشمانداز پیشرو
سومین توافق آتشبس لبنان و اسرائیل در حالی به امضا رسیده که مهمترین چالشهای آن هنوز حل نشده است؛ از یک سو اسرائیل خروج نیروهای خود را به خلع سلاح حزبالله مشروط کرده و از سوی دیگر به حملات متجاوزانه در جنوب لبنان و حملات تروریستی علیه حزبالله ادامه میدهد. افزون بر این، سابقه نقض آتشبسهای پیشین توسط رژیم در سکوت آمریکا، نه تنها مخالفت مقاومت لبنان، بلکه مخالفت بخشی از جریانهای سیاسی لبنان را در پی داشته و ادامه بیاعتمادی میان طرفهای درگیر، آینده این توافق را در هالهای از ابهام قرار داده است.
