از واشنگتن تا تهران؛ نخستوزیر جدید عراق نخستین تور خارجی خود را در شرایطی آغاز کرده که منطقه درگیر پیچیدهترین تحولات سیاسی و امنیتی سالهای اخیر است. سفری که علاوه بر تأکید بر روابط راهبردی تهران و بغداد، پیامها و اهدافی فراتر از مناسبات دوجانبه را نیز در خود جای داده است.
ایران ویو24- سیاسی
علیالزیدی، نخستوزیر عراق، ساعاتی پیش در رأس هیئتی بلندپایه از مقامات سیاسی و اقتصادی وارد تهران شد. وی در بدو ورود، با حضور علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، و سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مورد استقبال رسمی مقامات جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.
نخستوزیر عراق پس از مراسم استقبال در فرودگاه، راهی مجموعه سعدآباد شد و با استقبال رسمی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، دیدار و گفتوگو کرد. این دیدار در چارچوب رایزنیهای مستمر میان تهران و بغداد و با محوریت توسعه روابط دوجانبه و بررسی تحولات منطقهای برگزار شد.
نخستین سفر دولت جدید عراق به تهران
این سفر، نخستین سفر علیالزیدی به ایران پس از آغاز به کار رسمی دولت جدید عراق به شمار میرود و در شرایطی حساس از منظر تحولات منطقهای، با هدف تقویت روابط راهبردی میان تهران و بغداد انجام شده است.
بر اساس اعلام منابع رسمی، این دیدار در ادامه رایزنیهای پیشین میان دو کشور و پس از تشییع باشکوه رهبر شهید ایران در عراق انجام میشود؛ رایزنیهایی که در آن مسعود پزشکیان بر نگاه جمهوری اسلامی ایران به عراق به عنوان «کشوری برادر» و «فراتر از یک همسایه» تأکید کرده بود.
محورهای گفتوگوی رؤسای دو دولت
در دیدار رؤسای دو دولت، دو طرف بر توسعه همکاریها در حوزههای مختلف سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فرهنگی تأکید کردند.
مسعود پزشکیان با اشاره به پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و اعتقادی دو ملت، آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای گسترش همهجانبه مناسبات با بغداد اعلام کرد و عراق را نه صرفاً یک همسایه، بلکه کشوری برادر و نزدیک توصیف کرد.
در مقابل، علیالزیدی نیز با تأکید بر اراده دولت خود برای ارتقای روابط با جمهوری اسلامی ایران، بر گسترش همکاریها در حوزههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی تا سطحی ممتاز تأکید کرد.
سفر به تهران پس از رایزنیها با واشنگتن
یکی از مهمترین ابعاد این سفر، همزمانی آن با سفر اخیر نخستوزیر عراق به ایالات متحده و گمانهزنیها درباره نقش احتمالی بغداد در کاهش تنش میان تهران و واشنگتن است.
برخی ناظران مدعی شدند که نخستوزیر عراق پیشنهاد میانجیگری میان ایران و آمریکا را مطرح کرده است؛ برداشتی که سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به آن تأکید کرد: «مشکل میان ایران و آمریکا، کمبود میانجی یا کانال ارتباطی نیست.»
با این حال، گزارشها حاکی از آن است که علیالزیدی پیشنهاد میزبانی بغداد از مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم میان ایران و آمریکا را مطرح کرده است؛ ابتکاری که گفته میشود پیشتر نیز در جریان سفر وی به واشنگتن مورد بحث قرار گرفته و هدف آن جلوگیری از تشدید تنشها و گسترش دامنه درگیریهای نظامی در منطقه بوده است.
منابع آگاه نیز اعلام کردهاند که بغداد با اتکا به روابط نزدیک خود با هر دو طرف، تلاش دارد از ظرفیت دیپلماتیک خود برای تسهیل ارتباطات بهره گیرد؛ بهویژه در شرایطی که برقراری تماسهای مستقیم میان تهران و واشنگتن با دشواریهای بیشتری مواجه شده است.
به گفته سید عباس عراقچی، نخستوزیر عراق در دیدار با رئیسجمهور ایران، گزارشی از رایزنیهای خود در واشنگتن، بهویژه درباره موضوع ایران، و برداشتهایش از این مذاکرات را به طرف ایرانی ارائه کرده است.
تأکید بر همکاریهای اقتصادی و امنیتی
سفر نخستوزیر عراق به تهران همزمان با آغاز آیین راهپیمایی سالانه اربعین حسینی انجام شده است. در این دیدار، علاوه بر هماهنگیهای لازم برای تأمین امنیت و تسهیل برگزاری این آیین بزرگ مذهبی و سیاسی که هر ساله با حضور میلیونها زائر برگزار میشود، دو طرف بر تسریع در اجرای توافقات اقتصادی و توسعه همکاریها در حوزههای تجارت، انرژی و سرمایهگذاری نیز تأکید کردند.
همچنین اجرای کامل توافقنامه امنیتی میان ایران و عراق، تقویت امنیت مرزهای مشترک و مقابله با فعالیت گروههای تروریستی، بهویژه در اقلیم کردستان عراق، از دیگر محورهای مورد بحث در این سفر بود. تهران انتظار دارد دولت جدید عراق در اجرای کامل تعهدات امنیتی و کنترل مرزهای مشترک همکاری بیشتری داشته باشد.
دیداری راهبردی در مقطع حساس منطقه
سفر علیالزیدی به تهران در شرایطی انجام میشود که منطقه با تحولات و تنشهای فزایندهای روبهرو است. نخستوزیر عراق که بهتازگی از واشنگتن بازگشته و در ادامه نیز سفرهایی به ترکیه و چند کشور عربی در برنامه دارد، تلاش میکند ضمن حفظ موازنه در سیاست خارجی بغداد، جایگاه عراق را از «میدان رقابت قدرتها» به «چهارراه دیپلماسی» و بازیگری سازنده در معادلات منطقهای ارتقا دهد.
وی در دیدار تهران، با ابراز امیدواری نسبت به پایان هرچه سریعتر جنگها و بحرانهای منطقه، بر ضرورت همکاری و مشارکت جمعی کشورهای منطقه برای تحقق صلح، ثبات و امنیت پایدار تأکید کرد.
