مدیر موسسه «روابط بینالملل و راهبردی فرانسه» یکی از مشکلات پوشش رسانهای جنگ ایران را استفاده از کارشناسان خارج از حوزه تخصصی خود میداند و تاکید میکند: «در بسیاری از برنامهها از متخصصان یک منطقه یا موضوع خواسته میشود درباره پروندههایی کاملاً متفاوت اظهارنظر کنند؛ امری که میتواند به کاهش دقت و اعتبار تحلیلها منجر شود.»
ایران ویو۲۴-بین الملل
«پاسکال بونیفاس» (Pascal Boniface)، مدیر موسسه روابط بینالملل و راهبردی فرانسه (IRIS) و از تحلیلگران ژئوپلیتیک شناختهشده این کشور، در یادداشتی با عنوان «ژئوپلیتیک در تلویزیون: چند جنبه مسئلهدار»، به انتقاد از نحوه پوشش جنگ ایران در رسانههای غربی پرداخته است.
مدیر موسسه روابط بینالملل و راهبردی فرانسه (IRIS)با اشاره به فضای رسانهای شکلگرفته پس از آغاز جنگ ایران، معتقد است بسیاری از شبکههای خبری و مفسران تلویزیونی به جای تحلیل واقعبینانه تحولات، تحت تاثیر پیشفرضهای ایدئولوژیک و روایتهای غالب قرار گرفتند.
بونیفاس در این یادداشت مینویسد که در پوشش جنگ ایران، بسیاری از مفسران رسانهای غربی تحت تاثیر رویکردی مبتنی بر «برخورد تمدنها» قرار داشتهاند.
به گفته وی، در این چارچوب فکری، غرب به طور پیشفرض در جایگاه حق قرار میگیرد و همین امر باعث میشود رویدادهای بینالمللی، از جمله جنگ ایران، از زاویهای عمدتاً یکسویه تفسیر شوند.
وی معتقد است این همسانی ایدئولوژیک، فضای رسانهای را از تنوع دیدگاهها و تحلیلهای متفاوت دور کرده است.
مدیر اندیشکده IRIS همچنین ساختار شبکههای خبری ۲۴ ساعته را یکی از عوامل افت کیفیت تحلیلهای ژئوپلیتیکی میداند. به اعتقاد وی، این رسانهها ناچارند به صورت مداوم درباره آخرین تحولات اظهار نظر کنند و همین مسئله فرصت تحلیل تاریخی، راهبردی و بلندمدت رویدادها را کاهش میدهد. او میگوید بسیاری از برنامهها به جای بررسی ریشهها و روندها، به تفسیر لحظهای رخدادها محدود میشوند. این تحلیلگر فرانسوی همچنین نسبت به گسترش پدیده «کارشناسان رسانهای» هشدار داده و تأکید میکند که برخی افراد با عناوین دانشگاهی اغراقآمیز یا وابستگی به مؤسسات کماعتبار، به عنوان متخصص ژئوپلیتیک معرفی میشوند.
وی همچنین از حضور افرادی انتقاد میکند که در پوشش کارشناس، در واقع در حال دفاع از مواضع سیاسی یا ایدئولوژیک مشخص هستند.
بونیفاس یکی دیگر از مشکلات پوشش رسانهای جنگ ایران را استفاده از کارشناسان خارج از حوزه تخصصی خود میداند. به گفته او، در بسیاری از برنامهها از متخصصان یک منطقه یا موضوع خواسته میشود درباره پروندههایی کاملاً متفاوت اظهارنظر کنند؛ امری که میتواند به کاهش دقت و اعتبار تحلیلها منجر شود.
مدیر اندیشکده IRIS در بخش پایانی یادداشت خود به عملکرد برخی مفسران در جریان جنگ ایران اشاره کرده و مینویسد بسیاری از پیشبینیهایی که در روزهای نخست جنگ به عنوان تحلیل قطعی مطرح میشد، در عمل محقق نشد.
وی از آن چه «مصونیت از دروغ» مینامد، انتقاد کرده و میگوید: برخی چهرههای رسانهای با وجود انتشار اطلاعات نادرست یا تحلیلهای اشتباه، هیچ هزینه اعتباری پرداخت نمیکنند.
بونیفاس با یادآوری تجربه جنگ آمریکا با عراق در سال ۲۰۰۳، تأکید میکند شماری از افرادی که سالها پیش درباره وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق اظهارنظرهای نادرست کرده بودند، در جریان جنگ ایران نیز بار دیگر به عنوان مفسر و کارشناس در رسانهها حضور یافتند.
این پژوهشگر فرانسوی در نهایت هشدار میدهد که تداوم این روند، موجب تضعیف اعتبار رسانهها و افزایش بیاعتمادی افکار عمومی نسبت به تحلیلگران و شبکههای خبری خواهد شد.
