معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در واکنش به گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با انتقاد از رویکرد مدیرکل این نهاد تأکید کرد نمیتوان تأسیسات هستهای تحت پادمان را هدف حمله قرار داد، سپس پیامدهای ناشی از همان حمله را بهعنوان «ابهام فنی» علیه ایران مطرح کرد. او هشدار داد آژانس در صورت تمایل به ایفای نقش در مسیر دیپلماسی، باید از تبدیل گزارشهای فنی به ابزار فشار سیاسی پرهیز کند.
ایران ویو۲۴- بینالملل
کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در واکنشی تفصیلی به گزارش اخیر آژانس، ضمن اشاره به موضوعاتی مانند فقدان دسترسی، وضعیت ذخایر اورانیوم و بحث «پیوستگی دانش»، تأکید کرد که مشکلات فعلی در نتیجه حملات به تأسیسات تحت پادمان ایجاد شده و نمیتوان منشأ این اختلالات را نادیده گرفت و پیامدهای آن را متوجه ایران دانست.
وی با انتقاد از عدم محکومیت حملات به زیرساختهای هستهای ایران، این اقدام را نقض حقوق بینالملل و تهدیدی علیه نظام عدم اشاعه توصیف کرد و خواستار موضعگیری صریح آژانس در قبال عاملان این حملات شد.
معاون وزیر امور خارجه همچنین با رد برداشتهای سیاسی از سطح غنیسازی اورانیوم، تأکید کرد معیار اصلی در چارچوب NPT عدم انحراف مواد هستهای است و برنامه هستهای ایران در چارچوب تعهدات پادمانی دنبال میشود.
او در پایان تصریح کرد آژانس نمیتواند آثار یک حمله نظامی را ثبت کند اما از مسئولیت عاملان آن عبور کرده و همزمان ایران را بابت پیامدهای ناشی از آن تحت فشار قرار دهد؛ رویکردی که به گفته او با اصول راستیآزمایی و اعتمادسازی در تضاد است.
کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه شنبه ۱۶ خرداد، در شبکه ایکس نوشت:
اول، آقای گروسی از «ابهام»، «فقدان دسترسی» و «از دست رفتن پیوستگی دانش» سخن میگوید؛ اما این وضعیت در خلأ ایجاد نشده است. تأسیسات هستهای تحت پادمان، هدف حملات نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل قرار گرفتند. مدیرکل آژانس که نشان داد کاملا در اختیار آمریکا و غرب است، متاسفانه هیچگاه این حملات را محکوم نکرد. نمیتوان منشأ اختلال را نادیده گرفت و سپس پیامد همان اختلال را علیه ایران صورتبندی کرد.
دوم، اگر موضوع، راستیآزمایی و عدم اشاعه است، نخستین انتظار از مدیرکل آژانس، موضعگیری صریح و حقوقی در برابر حمله به تأسیسات تحت پادمان است. چنین حملهای فقط نقض حاکمیت ایران نیست؛ ضربهای مستقیم به ایمنی هستهای، نظام پادمانی و اعتبار رژیم عدم اشاعه است. آیا مدیرکل جسارت دارد که بالاخره علیه این اقدام خلاف حقوق بین الملل و منشور ملل متحد آمریکا موضعگیری کند؟ با این رویکرد سیاسی و وابستگی، نامبرده که کاندیدای دبیرکلی سازمان ملل نیز هست، چگونه می تواند این سازمان مهم را به صورت مستقل و حرفه ای مدیریت کند؟!
سوم، تکرار عدد «۶۰ درصد» و طرح سناریوهای احتمالی درباره سلاح، بدون توضیح دقیق چارچوب حقوقی، بیشتر سیاسی است تا فنی. در ان.پی.تی سقف عددی برای درصد غنیسازی مقرر نشده است؛ معیار حقوقی، عدم انحراف مواد و فعالیتهای هستهای به سمت مقاصد نظامی است. برنامه هستهای ایران صلحآمیز بوده و ایران در چارچوب تعهدات قانونی خود عمل کرده است.
چهارم، آژانس نمیتواند هم آثار حمله نظامی را گزارش کند، هم از کنار مسئولیت عاملان آن بگذرد، و هم از ایران بخواهد هزینه فنی و سیاسی ناامنی ایجادشده توسط متجاوزان را بپردازد. این نه راستیآزمایی است، نه اعتمادسازی.
پنجم، اگر آژانس میخواهد بخشی از راهحل دیپلماتیک باشد، باید از تبدیل گزارش فنی به ابزار فشار سیاسی پرهیز کند. پادمان با اقدام نظامی، تهدید و قطعنامهسازی تقویت نمیشود؛ با بیطرفی، رعایت حقوق بینالملل، احترام به حاکمیت دولتها و محکومیت صریح حمله به تأسیسات تحت نظارت آژانس تقویت میشود.
ششم، نمیتوان تأسیسات تحت پادمان را بمباران کرد، دسترسی و ایمنی لازم برای بازرسی را از بین برد، و سپس پیامد همان حمله را به عنوان ابهام علیه ایران به کار گرفت.
گفتنی است «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز پنجشنبه ۱۴ خرداد در گزارش جدید خود به شورای حکام مدعی شد آژانس هیچ اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت مواد هستهای اعلامشده، تأسیسات و مکانهای خارج از تأسیسات تحت پادمان دریافت نکرده و همچنین به این مراکز، بهجز نیروگاه بوشهر، برای انجام بازرسیهای میدانی دسترسی نداشته است.
وی در ادامه ادعا کرده است که به همین دلیل، آژانس نتوانسته وظایف پادمانی خود ذیل پیمان منع اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) را در تأسیسات هستهای اعلامشده ایران انجام دهد و در نتیجه قادر به راستیآزمایی وضعیت این تأسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها نیست.
