معاون سیاسی وزیر امور خارجه به بیبیسی جهانی گفت: «توپ در زمین آمریکا است تا ثابت کند که میخواهد به توافق برسد و اگر صادق باشند، مطمئنم در مسیر دستیابی به توافق قرار خواهیم گرفت.»
ایرانویو24 – سیاست خارجی
به گزارش ایرانویو24 از ایرنا، مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران پیش از برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و ایالات متحده گفت و گویی تفصیلی با «شبکه خبری بیبیسی جهانی» داشته است. عضو هیات مذاکره کننده ایران در این گفتوگو تاکید کرده که اگر آمریکاییها مایل باشند درباره لغو تحریمها گفتوگو کنند، ایران آماده است برای رسیدن به یک توافق هستهای با آمریکا مصالحههایی را مدنظر قرار دهد.
توپ در زمین آمریکا است
بیبیسی در مقدمه این گفتوگو نوشته است: مقامهای آمریکایی بارها تأکید کردهاند که این ایران است و نه آمریکا که روند پیشرفت در فرایند طولانی مذاکراتی را به تأخیر انداخته است. روز شنبه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا گفت «دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور ترجیح میدهد توافقی حاصل شود، اما انجام آن با ایران «بسیار دشوار» است.»
مجید تختروانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران در این خصوص به بیبیسی گفت «توپ در زمین آمریکا است تا ثابت کند که میخواهد به توافق برسد. اگر آنها صادق باشند، مطمئنم در مسیر دستیابی به توافق قرار خواهیم گرفت.»
دونالد ترامپ تهدید کرده است اگر توافقی برای مهار برنامه هستهای ایران حاصل نشود، به ایران حمله خواهد کرد؛ همزمان آمریکا حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده است.
تایید برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو
آمریکا و ایران اوایل فوریه در سلطنت عمان، گفتوگوهای غیرمستقیم برگزار کردند. مجید تختروانچی ضمن تایید این خبر که دور دوم مذاکرات قرار است روز سهشنبه ۲۸ بهمن در ژنو برگزار شود، گفت که این مذاکرات «کموبیش در مسیر مثبتی بوده اما برای قضاوت زود است». ترامپ نیز این گفتوگوها را مثبت توصیف کرده است.
معاون وزیر امور خارجه به پیشنهاد تهران برای رقیقسازی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد بهعنوان نشانهای از آمادگی برای مصالحه اشاره کرد.
تختروانچی به بیبیسی گفت: «اگر آنها آماده گفتوگو درباره تحریمها باشند، ما آمادهایم درباره این موضوع و سایر مسائل مرتبط با برنامهمان گفتوگو کنیم.» او تأیید نکرد که آیا این به معنای درخواست ایران برای لغو همه تحریمها یا بخشی از آنهاست.
در پاسخ به این پرسش که آیا ایران موافقت خواهد کرد ذخایر بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را همانند توافق هستهای سال ۲۰۱۵ ـ از کشور خارج کند، تختروانچی گفت «برای گفتن اینکه در جریان مذاکرات چه رخ خواهد داد، زود است.»
روسیه که در چارچوب توافق چندجانبه سال ۲۰۱۵ ـ که ترامپ سه سال بعد از آن خارج شد ـ ۱۱ هزار کیلوگرم اورانیوم با غنای پایین را پذیرفته بود، پیشنهاد داده است بار دیگر این مواد را بپذیرد. پیشنهادهای دیگری که پیشتر در رسانهها مطرح شده، شامل پیشنهاد تهران برای تعلیق موقت غنیسازی هستهای است.
موضوع «غنیسازی صفر» از نظر ایران دیگر موضوع مذاکره نیست
یکی از مطالبات اصلی ایران این بوده که مذاکرات تنها بر پرونده هستهای متمرکز باشد و تختروانچی در این خصوص گفت: «برداشت ما این است که آنها به این نتیجه رسیدهاند که اگر میخواهید توافقی داشته باشید، باید بر موضوع هستهای تمرکز کنید.» در صورت تأیید، این امر گامی کلیدی رو به جلو برای ایران خواهد بود.
بی بی سی در این خصوص نوشت: تهران مطالبات حداکثری واشنگتن برای صفر شدن غنیسازی را مانعی بر سر هرگونه توافق و این موضوع را خط قرمز و نقض حقوق خود ذیل معاهده عدم اشاعه هستهای میداند. تختروانچی در این خصوص به بیبیسی گفت «موضوع صفر شدن غنیسازی دیگر موضوع مذاکره نیست و از نظر ایران دیگر روی میز نیست.» این اظهارات با سخنان ترامپ که همین جمعه به خبرنگاران گفته بود «ما هیچ غنیسازی نمیخواهیم» در تضاد است.
وقتی از سوی اسرائیلیها و آمریکاییها مورد حمله قرار گرفتیم، این موشکهای ما بودند که به یاریمان آمدند
مذاکرهکننده ارشد ایرانی همچنین بار دیگر مخالفت تهران با گفتوگو درباره برنامه موشکهای بالستیک خود با مذاکرهکنندگان آمریکایی را تکرار کرد؛ موضوعی که یکی از مطالبات اصلی اسرائیل، (رژیمی) که هدف این موشکها قرار دارد، بوده است. گنجاندن این موضوع در هر توافقی، همراه با آنچه حمایت ایران از گروههای مسلح در سراسر منطقه خوانده شده، از سوی مقامهای آمریکایی از جمله وزیر خارجه این کشور مورد تأکید قرار گرفته است.
تختروانچی تأکید کرد: «وقتی از سوی اسرائیلیها و آمریکاییها مورد حمله قرار گرفتیم، این موشکهای ما بودند که به یاریمان آمدند، پس چگونه میتوانیم بپذیریم که خود را از توانمندیهای دفاعیمان محروم کنیم؟»
آمریکا به عمان گفته که مایل به حل و فصل مسالمتآمیز موضوع با ایران است
این دیپلمات ارشد که همانند بیش از یک دهه پیش در مذاکرات، اکنون نیز نقشی کلیدی در گفتوگوهای جاری ایفا میکند، درباره پیامهای متناقض رئیسجمهور آمریکا نیز ابراز نگرانی کرد. او گفت: «میشنویم که آنها به مذاکرات علاقهمندند. این را علناً گفتهاند؛ در گفتوگوهای خصوصی از طریق عمان نیز گفتهاند که علاقهمندند این مسائل بهصورت مسالمتآمیز حلوفصل شود.» اما ترامپ در اظهارات اخیر خود بار دیگر بر تغییر رژیم تمرکز کرد و گفت: «به نظر میرسد این بهترین اتفاقی باشد که میتواند رخ دهد.»
تختروانچی با اشاره به پیامهایی که از طریق وزیر امور خارجه عمان، سید بدر بن حمد البوسعیدی، که اکنون میانجی اصلی عرب است و دیگر قدرتهای منطقهای از جمله قطر نیز نقش مهمی ایفا میکنند، منتقل میشود، گفت: «ما در پیامهای خصوصی چنین چیزی نمیشنویم.»
همه از تکرار جنگ آمریکا با ایران آسیب خواهند دید
او همچنین درباره تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه ابراز تردید کرد و هشدار داد جنگی دیگر «آسیبزا و برای همه بد خواهد بود، همه آسیب خواهند دید، بهویژه کسانی که این تجاوز را آغاز کردهاند.»
وی افزود: «اگر احساس کنیم این یک تهدید وجودی است، متناسب با آن پاسخ خواهیم داد.» در پاسخ به این پرسش که آیا ایران یک کارزار آمریکایی را نبردی برای بقا تلقی خواهد کرد، گفت: «حتی فکر کردن به چنین سناریوی بسیار خطرناکی عاقلانه نیست، زیرا کل منطقه دچار آشوب خواهد شد.»
ایران بارها تصریح کرده است که پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را هدفی مشروع تلقی خواهد کرد. در حملات پیشین، از جمله به پایگاه نظامی العدید در قطر پس از آنکه آمریکا در ژوئن گذشته به سایتهای هستهای ایران حمله کرد، تهران از وارد کردن تلفات به آمریکاییها خودداری کرد.
در پاسخ به پرسشی درباره استقرار بیش از ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه، تختروانچی گفت: «این یک بازی متفاوت خواهد بود.»
منطقه علیه جنگ به اجماع رسیده است
مقامهای ارشد ایرانی در حال رایزنیهای فشرده با همتایان خود در منطقه بودهاند؛ کشورهایی که به نوبه خود با رئیسجمهور ترامپ درباره فوریت اجتناب از جنگی با پیامدهای گسترده گفتوگو کردهاند. تختروانچی گفت: «ما شاهد توافقی تقریباً اجماعی در منطقه علیه جنگ هستیم.»
ایران بارها اسرائیل را به تلاش برای خرابکاری در این مسیر مذاکراتی متهم کرده است. او با احتیاط گفت: «امیدواریم بتوانیم از طریق دیپلماسی این کار را انجام دهیم، هرچند نمیتوانیم صددرصد مطمئن باشیم» و افزود ایران «باید هوشیار باشد تا غافلگیر نشود.»
این اشارهای است به حمله غیرمنتظره اسرائیل در ژوئن گذشته که به آنچه اکنون به جنگ ۱۲روزه معروف است انجامید؛ تنها چند روز پیش از آنکه ایران آماده دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، برای دور ششم گفتوگوهای غیرمستقیم در عمان شود. این رویداد اعتماد اندکی برای تهران در این فرایند باقی گذاشته است.
گفته میشود ایران از نبود پیشرفت در گفتوگوهای سال گذشته ناامید شده بود و ویتکاف اغلب بدون حضور کارشناسان در موضوعی بسیار فنی در جلسات شرکت میکرد. مقامهای ایرانی، از جمله رئیسجمهور مسعود پزشکیان، از این موضوع انتقاد کردهاند که تفاهمهای حاصلشده در یک دور مذاکرات، تا زمان نشست بعدی تغییر میکرد.
حضور جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور آمریکا، در مذاکرات اخیر در اوایل فوریه از سوی ایران بهعنوان نشانهای مثبت از مشارکت بیشتر آمریکا تلقی شده است. در سوی دیگر، درباره آمادگی ایران برای پذیرش مصالحههای دشوار و ضروری برای هر توافقی نیز پرسشهایی مطرح شده است.
بسیاری از ناظران همچنان نسبت به دستیافتنی بودن یک توافق جدید تردید دارند، اما تختروانچی گفت ایران با امید به امکان حصول توافق، راهی دور بعدی در ژنو خواهد شد. او گفت: «ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد، اما طرف مقابل نیز باید ثابت کند که صادق است.»
