دانشمندان با بررسی بقایای جسد یک زن که حدود ۲۵۰۰ سال پیش میزیسته، متوجه شدند جراحی پیچیدهای روی فک او انجام شده است.
ایرانویو24- علمی
به نقل از اینترستینگ انجینیرینگ، یک زن اهل سیبری پس از انجام جراحی بر روی فکش در۲۵۰۰ سال پیش توانسته زنده بماند. محققان معتقدند این امر نشاندهنده وجود مهارتهای پزشکی پیشرفته در دوران باستان است.
این کشف نتیجهٔ بررسی دقیق بقایای جسد این زن است که در جنوب منطقه سردسیر سیبری دفن شده بود. در این منطقه، بقایای انسان ها و اشیای زیادی بهخوبی به علت یخزدگی طبیعی حفظ شدهاند.
بررسی CT اسکن جمجمهٔ این زن نشان داد که ضربهٔ شدید و شکستگی استخوان در مفصل گیجگاهی فک وی باعث شده بود که فک او کاملاً آسیب ببیند؛ مفصلی که حرکت فک را برای جویدن و صحبت کردن ممکن میکند و آسیب به آن معمولاً میتواند تداوم زندگی فرد را تهدید کند.
اما در عصر باستان این آسیب بدون درمان رها نشده و محققان دریافتند که دو کانال بسیار کوچک با عرض حدود ۱٫۵ میلیمتر در استخوان فک و استخوان گیجگاهی زن آسیب دیده حفر شده و سپس برخی مواد (احتمالاً موی اسب یا تاندون حیوانی) از داخل آنها رد شده تا فک را در جای خود ثابت نگه دارد.مواد مذکور مانند نوعی پروتز ابتدایی عمل کرده که بهطور مؤثر وضعیت فک را پایدار کرده است.
پزشکان باستان بدین منظور یک کانال را در سر استخوان فک و دیگری را در بخشی از استخوان گیجگاهی ایجاد کردند. در اطراف این نقاطِ حفرشده، استخوانهای جدید رشد کرده که نشان میدهد زن حداقل چند ماه و احتمالاً چند سال پس از جراحی زنده مانده است.
پزشکان و باستانشناسان میگویند این اولین مورد شناختهشده از جراحی ترمیمی فک در جهان باستان بوده و نشاندهندهٔ مهارت پزشکی بسیار بالای مردمانی است که در عصر آهن در سرزمینهای امروزی سیبری میزیستند.
این جراحی نه تنها جان بیمار را نجات داده، بلکه توانایی او را برای صحبت کردن و جویدن (اگرچه با درد و محدودیت) احیا کرده است. رشد استخوان جدید و سایش دندانهای طرف سالم فک نیز نشان دهندهٔ این است که او مدت قابلتوجهی پس از عمل زنده مانده است.
پیش از این، تصور میشد جراحیهای پیچیده در دوران باستان نادر و بسیار ابتدایی بودند، اما این کشف نشان میدهد انسانهای عصر باستان حتی در مناطق دورافتاده مهارت فنی پیشرفتهای برای انجام چنین عملهایی داشته اند.
این جمجمه برای اولین بار سی و دو سال قبل کشف شد، اما تنها با استفاده از فناوریهای مدرن تصویربرداری جزئیات این جراحی مشخص شد.
