در دیدار اخیر دونالد ترامپ با محمد بن سلمان در کاخ سفید، اختلاف نظر رئیسجمهور آمریکا با ارزیابیهای اطلاعاتی واشنگتن درباره قتل جمال خاشقجی بار دیگر علنی شد. ترامپ در حضور ولیعهد سعودی از بیگناهی او در این پرونده دفاع کرد و همزمان با تحکیم روابط، عربستان را بهعنوان «متحد اصلی غیرناتو» معرفی و توافقهای گسترده نظامی، اقتصادی و فناورانه از جمله فروش جنگندههای اف‑۳۵ را اعلام نمود؛ اقدامی که میتواند موازنه نظامی خاورمیانه را دگرگون سازد.
ایرانویو24-بینالملل
خبرگزاری رویترز گزارش داد که جنجال بر سر قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار واشنگتنپست و منتقد حکومت سعودی، دوباره وارد اتاق بیضی کاخ سفید شد و این بار در حضور دوربینها علنی گردید.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کنار محمد بن سلمان گفت که ولیعهد عربستان «چیزی درباره قتل خاشقچی توسط مأموران سعودی نمیدانست» و از بیگناهی او در این حادثه به شدت دفاع کرد؛ سخنانی که با ارزیابی رسمی سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده در تضاد است.
طبق گزارشهای پیشین، دستگاههای اطلاعاتی آمریکا نتیجه گرفتهاند که دستگیری یا قتل خاشقچی در کنسولگری عربستان در استانبول، با تأیید ولیعهد سعودی انجام شده است. بن سلمان این دستور را انکار اما مسئولیت کلی این حادثه را بهعنوان «حاکم واقعی پادشاهی» پذیرفته است.
ترامپ در جمع خبرنگاران و همزمان با حضور ولیعهد، از طرح پرسش در اینباره توسط یکی از خبرنگاران انتقاد کرد و آن را «شرمندگی مهمان» خواند. وی همچنین از اقدامات «باورنکردنی» ولیعهد در زمینه حقوق بشر تمجید نمود، بدون ارائه توضیح بیشتر.
بن سلمان در پاسخ، قتل خاشقچی را حادثهای «دردناک» و «اشتباه بزرگ» خواند و گفت تمام مراحل تحقیقات طی شده و نظام حکومتی عربستان اصلاح شده تا چنین رخدادی تکرار نشود.
ولیعهد سعودی که برای نخستین بار در بیش از هفت سال به آمریکا سفر کرده، هدف خود را بهبود تصویر ریاض در جهان پس از خدشه ناشی از این قتل عنوان کرده است.
ترامپ اعلام کرد که آمریکا، عربستان سعودی را بهعنوان متحد اصلی غیرناتو معرفی میکند. این جایگاه به ریاض امتیازات نظامی و اقتصادی ویژه میدهد اما تعهدات امنیتی الزامی ندارد.
واحـد کاخ سفید همچنین خبر داد که دو کشور یک توافقنامه دفاع راهبردی امضا کردهاند که بازدارندگی را در خاورمیانه تقویت، و فعالیت شرکتهای دفاعی آمریکا در عربستان را تسهیل میکند.
در این سفر، توافقهای فروش جنگندههای پیشرفته اف‑۳۵ و ۳۰۰ تانک آمریکایی نهایی شده و همکاریها در حوزههای هستهای غیرنظامی، هوش مصنوعی و مواد معدنی حیاتی نیز مورد تأیید قرار گرفته است.
جنگندههای اف‑۳۵ با تکنولوژی رادارگریز، بهعنوان پیشرفتهترین جتهای جنگنده جهان توسط شرکت لاکهید مارتین ساخته میشوند و تاکنون تنها اسرائیل در منطقه خاورمیانه این نوع هواپیما را داشته است.
درخواست خرید ۴۸ فروند اف‑۳۵ از سوی ریاض، در صورت تحقق، تغییر سیاست بزرگی در صادرات سلاح آمریکا محسوب میشود و میتواند توازن هوایی منطقه را دگرگون کرده و معادله برتری کیفی اسرائیل را به چالش بکشد.
عربستان که یکی از بزرگترین خریداران سلاح آمریکایی است، این معامله را فرصتی برای تقویت نیروی هوایی و جایگاه راهبردی خود در منطقه میداند.
اگرچه رئیسجمهور آمریکا این قرارداد را تصویب کرده، کنگره ایالات متحده میتواند آن را رد کند. همچنین کارشناسان هشدار میدهند که تحویل این جنگندهها ممکن است پیامدهای ژئوپلیتیکی پیچیدهای در روابط ایران، عربستان و سایر کشورهای منطقه داشته باشد.



