تحولات سوریه پس از روی کار آمدن ابومحمد الجولانی (احمد الشرع) همچنان پر از ابهام است. هرچند توافقهایی میان برخی گروههای داخلی با فشار خارجی شکل گرفته، اما عدم ایجاد دولت ملی فراگیر و اختلافات قومی و مذهبی باعث شده است که کشور نتواند به ثبات واقعی برسد. یک تحلیلگر مسائل منطقه میگوید: پس از توافق نیروهای قسد با دمشق، این کشور به سمت تجزیه حرکت میکند.
زهرا ترابی – بینالملل
حسین آجرلو، تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگو با ایران ویو24 درباره وضعیت کنونی سوریه گفت: در مورد تحولات سوریه چندین مسئله وجود دارد و نمیتوان انتظار داشت که بعد از توافق نیروهای قسد با احمد الشرع (ابومحمد الجولانی)، این کشور به سمت یکپارچگی حرکت کند. مسئله سوریه عمیقتر از این حرفها است.
او افزود: سوریه بیش از همه درگیر عدم ایجاد یک دولت فراگیر است و مشکلات فعلی ناشی از همین موضوع است. کُردها همچنان دارای واگراییهای جدی هستند و نگران درگیری با دولت مرکزی و برخی جریانات تندروی متحد احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) هستند. در ناحیه سواحل، علویان نارضایتیهای جدی دارند و در جنوب، دروزیها شرایط مشابهی دارند. مجموع این وضعیتها نشان میدهد که سوریه همچنان بستر تحولات و بیثباتیهای فراوان است.
آجرلو ادامه داد: دولت تاکنون نتوانسته بهتنهایی این مسائل را حل کند و آنچه که اکنون در سوریه در حال حل و فصل است عمدتاً تحت فشار خارجی بوده است. به عنوان مثال، توافق میان کُردها و دولت مرکزی سوریه با فشار آمریکاییها حاصل شد، ولی این توافق پایدار نماند.
او تاکید کرد: تا زمانی که دولت ملی فراگیر شکل نگیرد و توافق میان کشورهایی که بر تحولات سوریه اثرگذارند حاصل نشود، نمیتوان انتظار ثبات واقعی داشت. حتی اگر مقطعی سکونی با فشار خارجی ایجاد شود، این به معنای حل و فصل واقعی مسائل نیست.
کارشناس مسائل بین الملل درباره نقش بازیگران خارجی، از جمله ترکیه و آمریکا گفت: سوریه پسااسد و نوع کنشگری بازیگران حاکم بر آن، چه دولت مرکزی و چه گروههای محلی مانند کُردها و دروزیها، نشان میدهد پرونده سوریه همچنان بینالمللی است. عدم شکلگیری دولت ملی، زمینه را برای دخالت بازیگران خارجی تشدید کرده است. احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) بیش از آنکه بر ثبات داخلی تمرکز کند، تلاش دارد رضایت بازیگران بینالمللی را جلب کند. او با صهیونیستها، ترکیه و حتی آمریکا در تلاش برای توافق است.
او افزود: تجربه کشورهای پس از فروپاشی نظامهای سابق نشان داده است که اگر توافقات داخلی شکل گیرد، بخشهای داخلی کشور قدرت پیدا کرده و میتوانند حتی با بازیگران خارجی به توافق برسند. در سوریه اما برعکس عمل شده است؛ احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) بیشتر بر راضی کردن متحدان خارجی تمرکز دارند تا بر توافق با دروزیها و کُردها، و این باعث شده توافقات داخلی به ثبات نرسد.
آجرلو درباره سناریوهای کوتاهمدت و میانمدت سوریه گفت: اگر دولت داخلی به انسجام نرسد و همچنان بر بازی با بازیگران خارجی تکیه کند، تنشها ادامه خواهند یافت. برخی بازیگران مانند ترکیه، عراق و جمهوری اسلامی ایران به دنبال تمامیت ارضی سوریه هستند، اما بازیگران تخریبگر مانند رژیم صهیونیستی به دنبال ایجاد کریدورها و تقسیم سوریه به دولتهای کوچک هستند. در این شرایط، سناریوی کوتاهمدت همچنان تنش و در بلندمدت خطر تجزیه کشور محتمل است
