سه کشور اروپایی زودتر از موعد مقرر، فرایند فعالسازی مکانیزم ماشه را آغاز کردند؛ اقدامی که میتواند ایران را بار دیگر ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار دهد و زمینه بازگشت گستردهترین تحریمهای بینالمللی را فراهم سازد. مکی کارشناس اروپا می گوید: پیامدهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی این تصمیم میتواند آینده روابط ایران با جامعه جهانی را با چالشهای جدی مواجه کند.
زهرا ترابی، ایران ویو24
مرتضی مکی کارشناس اروپا در گفتگو با ایران ویو24، درباره ارسال نامه کشورتروئیکا اروپایی به شورای امنیت ملی مبنی بر فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: این اقدام اروپاییها نشاندهنده همسویی آشکار آنها با ایالات متحده است. در واقع، اروپا تلاش دارد با استفاده از سازوکارهای حقوقی توافق برجام، ایران را به پایبندی کامل به تعهدات هستهای وادار کند؛ در حالی که تهران تأکید دارد که نقض اصلی توافق، از سوی طرفهای غربی بوده است.
وی ادامه داد: اگر روند کنونی ادامه یابد و ظرف ۳۰ روز آینده نتیجهای به دست نیاید، ایران ممکن است ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار گیرد؛ فصلی که به شورای امنیت اجازه میدهد اقدامات تنبیهی و تحریمی گستردهای را علیه یک کشور به دلیل تهدید علیه صلح و امنیت جهانی اعمال کند.
مکی اضافه کرد: بازگشت تحریمهای شورای امنیت میتواند ایران را با فشارهای اقتصادی بیسابقه مواجه کند. تحریمهایی که در گذشته ذیل قطعنامه ۱۹۲۹ اعمال شد، یکی از سختگیرانهترین مجموعه تحریمها علیه ایران بود. اکنون نیز در صورت اجرایی شدن مکانیزم ماشه، تحریمهای تجاری، مالی و حتی نظامی دوباره بازخواهد گشت.
او می گوید: در این شرایط، حتی کشورهایی چون روسیه و چین که در سالهای اخیر از شرکای نزدیک ایران بودهاند، به دلیل ملاحظات اقتصادی و روابط گسترده با غرب، همکاریهای خود را به شدت محدود خواهند کرد. بنابراین، تصور تداوم مناسبات عادی با شرق چندان واقعبینانه نیست.
این کارشناس اظهار کرد: از سوی دیگر، پیامدهای روانی و امنیتی این روند نیز قابل توجه است. تقویت فشارهای سیاسی، تلاش برای مشروعیتبخشی به اقدامات ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران و ایجاد جنگ روانی در سطح افکار عمومی، بخشی از نتایجی است که میتواند دامنگیر تهران شود.
وی با اشاره به جلسه روز جمعه شورای امنیت ملی با سه کشور اروپایی پاسخ داد: اگرچه نقش شورای امنیت از نظر حقوقی به ظاهر بیطرفانه است، اما در عمل، وزن قدرتهای غربی و استفاده از مکانیسمهای موجود میتواند به زیان ایران تمام شود.
مکی در پایان خاطرنشان کرد: به نظر میرسد جمهوری اسلامی ایران در برابر شرایط جدید ناگزیر است تصمیمهای دشواری اتخاذ کند؛ تصمیمهایی که نه تنها بر وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور تأثیر خواهد گذاشت، بلکه جایگاه ایران در نظم بینالملل را نیز بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار خواهد داد.