همزمان با اختلال در اینترنت و تشدید برخورد با ماینرهای غیرمجاز در کشور، دادههای بینالمللی نشان میدهد توان پردازشی شبکه بیتکوین (هشریت جهانی) با افتی حدود ۱۰ درصدی مواجه شده؛ موضوعی که بار دیگر توجه تحلیلگران را به نقش ایران در استخراج رمزارز جلب کرده است.
ایرانویو۲۴_اجتماعی
دادههای بینالمللی نشان میدهد در همان بازه زمانی، توان پردازشی شبکه بیتکوین از حدود ۴۵۰ اگزاهش به نزدیک ۴۰۶ اگزاهش کاهش یافته است؛ افتی نزدیک به ۱۰ درصد که برای شبکهای با توزیع جغرافیایی گسترده، غیرعادی تلقی میشود.
این همزمانی، توجه تحلیلگران را به زنجیرهای از رویدادها جلب کرده است؛ از اختلال گسترده اینترنت در داخل کشور گرفته تا خاموشی ناگهانی بخش قابلتوجهی از مصرف برق. بر اساس برآورد یک نهاد دولتی، در روزهای برخورد با ماینرهای غیرمجاز، حدود ۱۳۰۰ مگاوات از بار پایه شبکه برق کشور کاهش یافته؛ ظرفیتی معادل مصرف برق یک شهر متوسط.
اما اثر این خاموشی به داخل مرزها محدود نماند. افت محسوس هشریت جهانی، این پیام را مخابره کرد که بخشی از قدرت محاسباتی شبکه بیتکوین، در نقاطی فعال بوده که در آمارهای رسمی جهانی چندان دیده نمیشود؛ نقاطی مانند ایران که استخراج رمزارز در آن، عمدتاً در قالب فعالیتهای زیرزمینی جریان دارد.
برآوردها نشان میدهد سهم ایران از استخراج جهانی بیتکوین حدود ۵ درصد است. هرچند این عدد در نگاه اول چندان بزرگ به نظر نمیرسد، اما در بازاری که هر درصد از آن میلیاردها دلار سرمایه و امنیت شبکه را جابهجا میکند، اهمیتی تعیینکننده دارد. این سهم نه از مسیر مزارع صنعتی شفاف، بلکه عمدتاً از دل یک اقتصاد زیرزمینی شکل گرفته؛ اقتصادی که از برق یارانهای، خلأهای نظارتی و محدودیتهای ناشی از تحریمها تغذیه میکند.
طبق آمارهای رسمی، بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در ایران فعال هستند که در قالب حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار مزرعه بزرگ و کوچک پراکنده شدهاند. این شبکه پنهان، در مجموع بین ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ مگاوات برق مصرف میکند؛ رقمی معادل ظرفیت تولید دو نیروگاه اتمی بوشهر.
بررسیهای تطبیقی دادههای شبکه برق نیز نشان میدهد حدود ۲۵ درصد از فعالیتهای استخراج، پس از کنتور انجام میشود؛ به این معنا که بخشی از مصرف برق ماینینگ، عملاً از دید ابزارهای رسمی اندازهگیری پنهان میماند. این موضوع باعث شده بخشی از صنعت استخراج رمزارز در ایران، نهتنها غیرمجاز بلکه عملاً نامرئی باشد.
در شرایطی که ایران با ناترازی مزمن انرژی مواجه است، خاموش شدن ناگهانی ماینرها نشان داد استخراج رمزارز یکی از متغیرهای پنهان اما اثرگذار در بحران برق کشور است؛ صنعتی که در دورههای اوج مصرف، میتواند بهطور مستقیم معادلات خاموشی یا پایداری شبکه را تغییر دهد و حتی اثر آن در مقیاس جهانی نیز قابل مشاهده باشد.
