یک کارشناس بازار خودرو با اشاره به افزایش رسمی قیمتها از سوی کارخانهها گفت این تصمیم متناسب با شرایط تورمی و ارزی کشور قابل پیشبینی بود، اما در شرایط فعلی میتواند به تعمیق رکود در بازار منجر شود.
زهرا ترابی – اقتصادی
بابک صدرایی، کارشناس خودرو، در گفتوگو با ایرانویو۲۴، درباره افزایش قیمت خودرو گفت: افزایش قیمت رسمی خودرو از سوی کارخانهها اتفاق چندان غافلگیرکنندهای نبود. وقتی به فضای کلی اقتصاد کشور نگاه میکنیم، میبینیم که قیمتها در همه حوزهها بهشدت افزایش یافته و خودرو هم نمیتواند جدا از این فضای تورمی حرکت کند. به همین دلیل، هرچند ممکن است این تصمیم در مقطع فعلی کمی عجولانه به نظر برسد، اما متناسب با شرایط ارزی و تورمی کشور، قابل پیشبینی بود و نمیشد قیمت خودرو را فریز کرد و انتظار داشت فروش هم ادامه پیدا کند.
وی ادامه داد: نکته مهم اینجاست که بعد از این افزایش قیمت، شرکتها باید موظف شوند متناسب با نیاز بازار، خودرو عرضه کنند. اگر عرضه بهدرستی انجام شود، اختلاف حداقلی بین قیمت کارخانه و بازار از بین میرود و دوباره فضایی برای دلالی، رانت و سوءاستفاده شکل نخواهد گرفت.
این کارشناس تصریح کرد: برخی معتقدند این افزایش قیمت با هدف تحریک بازار در شرایط رکودی انجام شده است. در اینباره باید گفت زمانی که خودرو وارد فاز جهش قیمتی میشود، در مرحله اول میتواند بازار را تحریک کند، اما در مراحل بعدی و زمانی که قیمتها به سقف میرسد، اتفاقاً بازار وارد رکود میشود. ما حدود یک ماه تا یک ماه و نیم است که وارد این فضا شدهایم. افزایش قیمتهایی که در ابتدای این دوره اتفاق افتاد، تا حدی بازار را تحریک کرد، اما در شرایط فعلی، به نظر نمیرسد عامل تحریککنندهای باشد.
صدرایی اظهار کرد: در واقع، قیمت خودرو مدتی بهصورت دستوری و اجباری فریز شده بود و حالا ناچار شدند آن را به شکل عادیسازیشده افزایش دهند؛ مشابه اتفاقی که برای سایر کالاهای مصرفی در کشور رخ داده است. نمیشود انتظار داشت مواد غذایی، پوشاک و خدمات گران شوند، اما خودرو از این قاعده مستثنا باشد. این موضوع صرفاً یک بحث اقتصادی است و نباید آن را الزاماً عامل تحریک بازار دانست.
وی بیان کرد: در شرایط رکودی، حتی با افزایش قیمت هم الزاماً استقبال خریداران بیشتر نمیشود. ما در وضعیت عادی قرار نداریم و مسائل سیاسی و تهدیدهای موجود باعث شده بخشی از مشتریان رفتار محافظهکارانهای در پیش بگیرند. در شرایط باثبات، افزایش قیمت تا یک نقطه مشخص میتواند تقاضا ایجاد کند، اما وقتی قیمتها از یک سقف عبور میکند، مثلاً خودرویی که از یک میلیارد به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون میرسد و بعد به یک میلیارد و ۶۰۰ یا ۷۰۰ میلیون افزایش پیدا میکند، عملاً آن بخش از بازار قفل میشود و تقاضا به رکود میرسد.
او اضافه کرد: به نظر من، افزایش قیمتها در یک ماه یا یک ماه و نیم قبل، تا حدی بازار را به حرکت درآورد، اما اکنون بهتدریج وارد فضای رکودی میشویم. اگر نرخ ارز در همین محدوده نوسان کند، وضعیت تقریباً ثابت میماند، اما اگر ارز افزایش پیدا کند، خودرو هم بهناچار گرانتر میشود.
صدرایی تصریح کرد: نکته مهم دیگر این است که این افزایش قیمتها هیچ ارتباطی با کیفیت خودرو ندارد. خودرویی که امروز با قیمت بالاتر تحویل داده میشود، از نظر کیفی تفاوتی با شش ماه، یک سال یا حتی دو سال قبل ندارد. نه زنجیره تأمین تغییر کرده و نه کیفیت ارتقا یافته است. تجربه گذشته هم نشان میدهد وقتی قیمت خودرو از ۳۰۰ یا ۵۰۰ میلیون به یک میلیارد تومان رسید، تغییر محسوسی در کیفیت ایجاد نشد و حتی در برخی موارد کیفیت پایینتر هم آمد. بنابراین، افزایش قیمت هیچ همپوشانی با ارتقای کیفیت ندارد.
صدرایی در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش قیمت در شرایط فعلی ضروری بود یا خیر، گفت: این موضوع را خود شرکتهای خودروساز باید پاسخ دهند. آنها مانند هر بنگاه اقتصادی دیگری بهدنبال منافع خود هستند. با این حال، مهمترین نکته این است که در ازای مجوز افزایش قیمت، تعهد مشخصی برای عرضه مناسب به بازار وجود داشته باشد تا اختلاف قیمت کارخانه و بازار یا به صفر برسد یا حداقل به کمترین میزان ممکن کاهش پیدا کند. در شرایط فعلی، این تنها راهکار قابل پیشنهاد است.
